Humberger Menu

ปุ๋ยอินทรีย์จากขยะในเมืองใหญ่ ทิ้ง ‘สารเคมีอมตะ’ ตกค้างนานถึง 1,000 ปี

คุณสามารถอ่านได้อีก

5

บทความ

Register

or

Login

creator
กองบรรณาธิการ
LineCopy

LATEST

+
ป่าเหนือต้นหนาว ไปเดินเท้าให้เมฆห่มที่เส้นทางศึกษาธรรมชาติอ่างกา
Summary
  • สารประกอบกลุ่ม PFAS ถูกประยุกต์ใช้อย่างกว้างขวางกับการเคลือบผิววัสดุ ผ้ากันน้ำ และโฟมดับเพลิง โดยโพลิเมอร์ของ PFAS บางตัวมีครึ่งชีวิตในดินอยู่ที่มากกว่า 1,000 ปี พวกมันเลยได้ชื่อว่า ‘สารเคมีอมตะ’
  • มีการพบ PFAS ที่มีความเกี่ยวพันกับปัญหาสุขภาพร้ายแรง ทั้งในแหล่งน้ำผิวดินและใต้ดิน ในดิน และในอากาศ จนสหรัฐฯ และหลายชาติยุโรปแบนการใช้ PFAS ในบรรจุภัณฑ์อาหาร
  • ที่ฝรั่งเศส พบการปนเปื้อนของ PFAS ในขยะอินทรีย์ทั้งแบบสดใหม่และขยะที่ถูกแปรรูปเป็นปุ๋ยอินทรีย์เพื่อใช้ในแปลงเกษตรกรรม โดยพบปริมาณ PFAS ปนเปื้อนจากขยะในเมืองมากที่สุด

เพราะมีคุณสมบัติลดแรงตึงผิว ทั้งยังทนความร้อน น้ำมันและน้ำ สารประกอบกลุ่ม PFAS (per-and polyfluoroalkyl substances: PFAS) จึงได้รับการประยุกต์ใช้อย่างกว้างขวางกับการเคลือบผิววัสดุ ผ้ากันน้ำ และโฟมดับเพลิง มาตั้งแต่ทศวรรษ 1940 องค์การอาหารและยาสหรัฐฯ หรือ FDA ก็อนุญาตให้ใช้สารกลุ่มนี้ ‘อย่างจำกัด’ ในเครื่องครัวน็อน-สติ๊ก (non-stick) เคลือบสารป้องกันการติดพื้นผิวภาชนะ บรรจุภัณฑ์อาหาร และอุปกรณ์แปรรูปอาหาร

อย่างไรก็ตาม เมื่อนักวิทยาศาสตร์ตรวจจับสถานะอันแสนทนทานของสารเคมีกลุ่มนี้ได้ โดยโพลิเมอร์ของ PFAS บางตัวมีครึ่งชีวิตในดินอยู่ที่มากกว่า 1,000 ปี พวกมันเลยได้ชื่อว่า ‘สารเคมีอมตะ’ (Forever Chemicals) ความกังวลเรื่องพิษภัยจึงตามมา รวมถึงการแพร่กระจายสู่แหล่งน้ำธรรมชาติที่กลางปี 2020 นักวิจัยพบสารกลุ่ม PFAS ชนิดใหม่ในมหาสมุทรอาร์กติกเกือบ 30 ชนิด

สำนักงานปกป้องสิ่งแวดล้อมสหรัฐฯ (Environmental Protection Agency: EPA) ยอมรับว่าพบสารดังกล่าวทั้งในแหล่งน้ำผิวดินและใต้ดิน ในดิน และในอากาศ ในปี 2006 ได้ทำโครงการขอความร่วมมือกับ 8 บริษัทใหญ่ เพื่อลดปริมาณการใช้สาร PFAS ในกระบวนการผลิตในปี 2010 จนยุติการใช้ในปี 2015 และล่าสุดเมื่อกลางเดือนตุลาคมได้วางโรดแมปเพื่อรับมือกับปัญหาสาร PFAS ตลอดปี 2021-2024

ย้อนกลับไปเมื่อเดือนพฤษภาคม มีงานวิจัยในสหรัฐฯ พบสาร PFAS  ในนมแม่ 50  ตัวอย่าง ตั้งแต่ 50-1,850 ส่วนในล้านล้านส่วน (parts per trillion: ppt) แม้ยังไม่มีใครกำหนดมาตรฐานความปลอดภัย แต่เมื่อเทียบกับระดับความปลอดภัยของการปนเปื้อนในน้ำประปาสำหรับทารก ว่าไม่ควรเกิน 14 ส่วนในล้านล้านส่วน 

ข้อมูลดังกล่าวก็น่ากังวลไม่น้อย เพราะสาร PFAS เชื่อมโยงกับมะเร็ง ภาวะพิการแต่กำเนิด โรคตับ ไทรอยด์ จำนวนอสุจิที่ลดลง และปัญหาสุขภาพร้ายแรงอื่นๆ อีกหลายอย่าง



ขณะที่ในสหภาพยุโรป เดนมาร์กเป็นประเทศเดียวที่แบนการใช้สาร PFAS ในบรรจุภัณฑ์อาหารที่ทำจากกระดาษ ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2020 จากรายงานร่วม 8 องค์กรที่เก็บข้อมูลใน 6 ประเทศสหภาพยุโรป ได้แก่ เดนมาร์ก ฝรั่งเศส เยอรมนี เช็ก เนเธอร์แลนด์ และอังกฤษ พบตัวอย่างบรรจุภัณฑ์อาหารจากกระดาษและเส้นใยขึ้นรูปที่มีสาร PFAS โดยตัวอย่างที่พบปริมาณสาร PFAS สูงสุดนั้นน่าตกใจ เนื่องจากโฆษณาว่าสามารถย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ

ล่าสุด นักวิจัยรายงานในวารสาร Environmental Science & Technology ว่าพบการปนเปื้อนของ PFAS ในขยะอินทรีย์ทั้งแบบสดใหม่และขยะที่ถูกแปรรูปเป็นปุ๋ยอินทรีย์เพื่อใช้ในแปลงเกษตรกรรมที่ประเทศฝรั่งเศส จากกลุ่มตัวอย่างที่เก็บมาศึกษา พบปริมาณ PFAS ปนเปื้อนจากขยะในเมือง (urban waste) มากที่สุด

แม้ว่ากระบวนการผลิตที่มีสาร PFAS เกี่ยวข้องจะถูกห้ามใช้ หรือขอความร่วมมือให้ลดปริมาณจนยุติการผลิตในหลายประเทศก็ตาม แต่สารกลุ่มนี้ยังตกค้างอยู่ในสิ่งแวดล้อม ผู้ผลิตได้ทำการทดแทนสาร PFAS ตัวที่ถูกห้ามใช้ด้วย PFAS ตัวอื่นๆ ที่มีผลกระทบต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อมไม่ชัดเจน

มนุษย์และปศุสัตว์รวมถึงสัตว์ปีก สามารถรับ PFAS เข้าไปในร่างกายและขับถ่ายออกมา ของเสียจากมนุษย์ผ่านลงบ่อเกรอะและบ่อบำบัดน้ำเสีย ส่วนมูลสัตว์หากต้องการใช้ประโยชน์ ก็ต้องคัดแยกเพื่อทำปุ๋ยหมักต่อไป



เมื่อมูลสัตว์ได้รับการปรับสภาพและนำมาใช้เป็นปุ๋ยหมัก สาร PFAS อาจปนเปื้อนลงสู่แหล่งน้ำใต้ดินและสะสมในพืชอาหาร เซบาสเตียน โซเว (Sébastien Sauvé) และทีม จากสถาบันวิจัยแห่งชาติด้านเกษตรกรรม อาหารและสิ่งแวดล้อม (France’s National Research Institute for Agriculture, Food and Environment) ของฝรั่งเศส ต้องการหาคำตอบเรื่องนี้

ทีมวิจัยเลือกศึกษาขยะอินทรีย์ 47 ตัวอย่างที่เก็บรวบรวมจากทั่วฝรั่งเศส ระหว่างปี 1976-2018 พวกเขาพบว่า กว่าร้อยละ 90 ของตัวอย่างมีสาร PFAS อย่างน้อยหนึ่งชนิด และบางตัวอย่างพบสาร PFAS ถึง 113 ชนิด (สารกลุ่มนี้มีกว่า 9,000 ชนิด)

นอกจากนี้ทีมวิจัยยังพบปริมาณสาร PFAS ในมูลสัตว์ต่ำกว่าในขยะที่ได้จากเมือง โดยขยะเมืองมีปริมาณสาร PFAS ระดับสูงอย่างมีนัยสำคัญ

งานศึกษาที่ผ่านมาอาจไม่ให้ความสนใจจะวัดปริมาณ PFAS รวม สิ่งที่ทีมพบคือกลุ่มตัวอย่างจากปีเก่าๆ มีระดับสาร PFAS ที่เลิกใช้แล้วปริมาณสูง ขณะที่ตัวอย่างของปีใหม่ๆ พบสารกลุ่มฟลูออโรเทโลเมอร์ (fluorotelomer) เป็นหลัก ซึ่งแม้บางส่วนจะย่อยสลายไปก็ยังคงอยู่เป็นสาร PFAS ตกค้างในสิ่งแวดล้อม

 

อ้างอิง: scitechdaily.com, pubs.acs.org, epa.gov, fda.gov, env-health.org, theguardian.com

Share article
  • Line
  • link
creator
Author
กองบรรณาธิการ
กองบรรณาธิการไทยรัฐพลัส

Follow