พัฒนาการของพระราชพิธีพระบรมศพ จากอยุธยา-รัตนโกสินทร์ เมื่อความสูญเสียยิ่งใหญ่ไม่ได้มีแค่ความเศร้า

Summary

• การเสด็จสวรรคตของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อ 24 ตุลาคม 2568) นำมาสู่การไว้ทุกข์ทั่วประเทศ และเกิดคำถามในสังคมถึงความเหมาะสมของงานรื่นเริงในช่วงเวลาแห่งความอาลัยนี้
• งานพระบรมศพสมัยอยุธยาถึงต้นรัตนโกสินทร์ ไม่ได้มีเพียงความโศกเศร้า แต่เป็นการเฉลิมฉลองการเสด็จกลับสู่สวรรค์ของสมมติเทพ ตามคติไตรภูมิ จึงมีการมหรสพสมโภช เช่น โขน ละคร การละเล่นพื้นบ้าน เพื่อสมพระเกียรติและเป็นการออกทุกข์ให้ประชาชน
• ประเพณีมหรสพถูกยกเลิกในสมัยรัชกาลที่ 6 ในงานพระบรมศพสมเด็จพระพันปีหลวง ปี 2463 เนื่องจากทรงรับอิทธิพลตะวันตกยุควิกตอเรียน ที่เน้นความสงบ และเปลี่ยนการไว้ทุกข์เป็นสีดำ แม้มหรสพจะถูกฟื้นฟูตั้งแต่ปี 2539 แต่ก็เปลี่ยนความหมายจากงานรื่นเริง เป็นการแสดงศิลปะชั้นสูงเพื่อเฉลิมพระเกียรติแทน