รู้จักพรรคเฉพาะทางต่างแดน สู้เพื่อหลักการมากกว่าเป็นรัฐบาล ทำไมคนยังเลือกผู้แทนพรรคเล็ก แม้รู้ว่าพรรคใหญ่จะชนะเลือกตั้ง ถึงได้ไม่กี่ที่นั่งแต่หวังดันเรื่องที่ถูกลืม

Summary

• พรรคการเมืองเฉพาะทางไม่ได้ก่อตั้งขึ้นเพื่อแข่งเป็นแกนนำรัฐบาลหรือหวังเก้าอี้รัฐมนตรี แต่พวกเขาใช้ความเฉพาะตัวมาขับเคลื่อนประเด็นที่ถูกละเลย มุ่งใช้พื้นที่สภาเพื่อเปลี่ยนกฎหมายมากกว่าแสวงหาอำนาจ
• พรรคสิทธิสัตว์ในเนเธอร์แลนด์ หรือพรรคเฟมินิสต์ของสวีเดน แสดงให้เห็นว่า สส. เพียงไม่กี่เสียงสามารถใช้เวทีสภาบีบคั้นให้พรรคการเมืองขนาดใหญ่ต้องหันมาบรรจุนโยบายของตนเข้าไปเป็นวาระแห่งชาติได้สำเร็จ โดยเฉพาะในสภาวะสภาแขวนที่พรรคเล็กมีอำนาจต่อรองสูง
• เจตจำนงในการดำรงอยู่ของพรรคเล็กต่างประเทศ คือการเป็นกระบอกเสียงให้ผู้ถูกละเลย ซึ่งชวนถามถึงระบบการเมืองไทยว่า เราจะสร้างระบบนิเวศการเมืองที่เอื้อให้พรรคเล็กได้ขับเคลื่อนประเด็นวาระที่หลากหลายได้หรือไม่